nguyễn phước vĩnh cố
a l.e.a.r.n.e.r of University of Google and University of ChatGPT
Tôi vừa hỏi ‘AI’ câu này khi viết ở tiếng Anh ‘President A (the 3rd from the left) takes a souvenir photo with the MOET leaders’ là đúng hay sai và ‘AI’ cho rằng câu này dùng chưa chính xác nhưng ở một diễn đàn khác trên mạng thầy Vĩnh Nguyên thấy có câu ‘President Trump and other world leaders take a ‘family photo’ at the NATO Summit in Ankara, Turkey.’ có cấu trúc này. Mong ‘AI’ cho ý kiến, tôi thấy phân vân quá.
Nhân, thầy Vĩnh Nguyên, hiện đang công tác tại trường Đại học Ngoại ngữ Đà Nẵng gởi cho tôi câu tiếng Anh ở một website trên mạng: ‘President Trump and other world leaders take a “family photo” at the NATO Summit in Ankara, Turkey.’ sau khi đăng bài ‘HỎI ‘AI’ & ‘CHATGPT’ VỀ MỘT ‘VẤN ĐỀ TRONG DỊCH’ & NHÂN ĐƯỢC CÂU TRẢ LỜI THỎA ĐÁNG’ nên tôi lại hỏi thêm ‘AI’ về câu tiếng Anh ‘President A (the 3rd from the left) takes a souvenir photo with the MOET leaders’ và một lần nữa nhận câu trả lời rất thỏa đáng. Xin bạn đọc để học thêm điều hay ở thầy ‘AI’.
‘AI’ ĐÁP:
Việc AI báo câu “President A takes a souvenir photo…” chưa chính xác là có lý, nhưng việc bạn thấy câu của thầy Vĩnh Nguyên có cấu trúc tương tự cũng không sai hoàn toàn, mà vấn đề nằm ở vai trò của chủ thể trong hành động chụp ảnh.
Dưới đây là giải thích chi tiết để bạn hết phân vân:
1. Tại sao nói “President A takes a souvenir photo…” lại chưa chuẩn?
• Động từ take a photo có nghĩa chủ động là: chính người đó cầm máy lên để chụp ảnh cho người khác, hoặc tự chụp ảnh (chẳng hạn như selfie).
• Trong hoàn cảnh Tổng thống A đứng trong bức ảnh cùng lãnh đạo Bộ GD&ĐT (MOET) và có một người khác bấm máy chụp hộ, thì Tổng thống A là người được chụp, chứ không phải người đi chụp.
• Do đó, dùng takes a souvenir photo sẽ tạo cảm giác như Tổng thống A là thợ ảnh hoặc tự cầm máy chụp bức hình đó.
2. Vậy câu của thầy Vĩnh Nguyên thì sao?
• Câu: “President Trump and other world leaders take a ‘family photo’ at the NATO Summit…” thường xuất hiện trên báo chí nước ngoài.
• Trong văn phong báo chí phương Tây, đôi khi các cụm như “leaders take a family photo” hoặc “take a group photo” được dùng theo kiểu ẩn dụ/chấp nhận chung là cả nhóm cùng tham gia tạo dáng để có bức ảnh đó, chứ không phân tích rạch ròi ai là người bấm máy.
• Tuy nhiên, trong văn viết trang trọng, học thuật, hoặc khi bạn muốn diễn đạt chính xác 100% ngữ pháp tránh bị bắt bẻ, cách dùng chủ động take với trường hợp đứng trong ảnh bị động nhận ảnh là chưa tối ưu.
3. Cách sửa đúng và tự nhiên nhất cho câu của bạn
Tùy vào việc bạn muốn nhấn mạnh ý nào, bạn có thể chọn một trong các cách sau:
• Cách 1 (Dùng cấu trúc bị động / nhờ người khác chụp – chuẩn và an toàn nhất):“President A (the 3rd from the left) has a souvenir photo taken with the MOET leaders.” (hoặc dùng gets his photo taken).
• Cách 2 (Diễn đạt theo kiểu tham gia chụp ảnh nhóm trong văn phong báo chí hiện đại):“President A (the 3rd from the left) poses for a souvenir photo with the MOET leaders.” (Dùng động từ pose – tạo dáng chụp ảnh – sẽ tránh được hoàn toàn việc hiểu nhầm ai là người cầm máy).
• Cách 3 (Nếu thực sự là Tổng thống A tự bấm máy hoặc chụp cùng):“President A (the 3rd from the left) is in a souvenir photo with the MOET leaders.” (Đơn giản là: Tổng thống A có mặt trong bức ảnh lưu niệm…).
Bạn có thể tham khảo thêm các thảo luận chuyên môn về dịch thuật Anh – Việt tại trang cá nhân của Thầy Vĩnh Nguyên trên Facebook.
Đà Nẵng, 05/11/2026
