Nguyễn phước vĩnh cố
A l.e.a.r.n.e.r of the University of Google & the University of ChatGPT
Nếu ta có câu sau: ‘Bệnh nhân mắc bệnh viêm ruột (IBD)’ và được yêu cầu dịch sang tiếng Anh thì câu trên có thể tương đương ở tiếng Anh hai hình thức:
Thứ nhất, cấu trúc trên có thể được dịch sang tiếng Anh là một câu (sentence)
– The patient has (got) IBD/ inflammatory bowel disease.
Thứ đến, câu ‘Bệnh nhân mắc bệnh viêm ruột (IBD)’ có thể dùng một cụm từ (phrase) ở tiếng Anh tương đương như:
– IBD patient/ inflammatory bowel disease patient
MỘT NGHĨA (ONE MEANING) CÓ NHIỀU HÌNH THỨC (MANY FORMS)
Câu ‘Bệnh nhân mắc bệnh viêm ruột (IBD’ khi được dịch sang tiếng Anh có hai hình thức nói trên (một hình thức là câu, một hình thức là cụm từ) được gọi là ‘một nghĩa có nhiều hình thức trong dịch’.
Động từ ‘mắc’ một bệnh đồng nghĩa với ‘bị’ một bệnh thì ở tiếng Anh ta sẽ các các động từ tương đương ‘to have (got)’, ‘to get’, ‘to catch’, ‘contract’, ‘develop’, ‘suffer from’ …
Từ ‘bệnh nhân’ có hai hình thức tương đương ở tiếng Anh là ‘patient’ và ‘sufferer’.
CÁCH DỊCH CÂU ‘BỆNH NHÂN BỊ/MẮC HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH’ SANG TIẾNG ANH
Để dịch câu ‘Bệnh nhân bị hội chứng ruột kích thích.’ sang tiếng Anh với hai từ ngữ ‘patient’ và ‘sufferer’ , người dịch có thể chọn lựa hai hình thức:
1. ADJ/NOUN ( , cancer, diabetic, psychiatric …) + PATIENT / SUFFERER
– Irritable bowel syndrome patient / sufferer
2. PATIENT / SUFFERER + PREP (with, from)
– Patient with* irritable bowel syndrome
– Sufferer from* irritable bowel syndrome
Lưu ý:
• Danh từ ‘patient’ đòi hỏi giới từ ‘with’
• Danh từ ‘sufferer’ đòi hỏi giới từ ‘from’
CÂU ‘BỆNH NHÂN BỊ/MẮC HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH’ VÀ CÁC HÌNH THỨC TƯƠNG ĐƯƠNG Ở TIẾNG ANH
– The patient has (got) irritable bowel syndrome.
– The patient suffers from irritable bowel syndrome.
– Irritable bowel syndrome patient / sufferer
– Patient with irritable bowel syndrome
– Sufferer from/of irritable bowel syndrome
– Patient suffering from irritable bowel syndrome
– People with irritable bowel syndrome
CỤM TỪ ‘PATIENT WITH/OF IBD, IBS’ ĐƯỢC DÙNG TRONG CÂU
– People with IBD may experience flare-ups followed by periods with no symptoms
(Những người mắc bệnh viêm ruột (IBD) có thể trải qua các đợt bùng phát sau đó là những khoảng thời gian không có triệu chứng.)
– Sufferers of inflammatory bowel disease (IBD) may get a reprieve thanks to EU scientists who identified genes that increase a person’s risk for developing the …
(Những người mắc bệnh viêm ruột (IBD) có thể được giảm nhẹ triệu chứng nhờ các nhà khoa học EU đã xác định được các gen làm tăng nguy cơ mắc bệnh…)
– Patients with irritable bowel syndrome commonly have stools that are small and contain mucus.
(Bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích thường có phân nhỏ và chứa chất nhầy.)
– Patients with IBS may describe the abdominal discomfort in different ways, such as sharp pain, cramping, bloating, distention, fullness or even burning.
(Bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích có thể mô tả sự khó chịu ở bụng theo nhiều cách khác nhau, chẳng hạn như đau nhói, chuột rút, đầy hơi, chướng bụng, cảm giác no hoặc thậm chí là nóng rát.)
Tài Liệu Tham Khảo
[1] Barnwell, Katharine (1984). Introduction to Semantics and Translation. Summer Institute of Linguistics.
[2] Larson, Mildred L. (1998). Meaning-based Translation, University Press of America.
[3] Oxford Collocation Dictionary . 2002. OUP.
TP Đà Nẵng 25/03/2026